1
CĂN CỨ REAM CỦA
CAMPUCHIA
thay
đổi như thế nào từ năm 2019 đến nay? [A]
Mối quan hệ
quốc phòng ngày càng gắn kết giữa Campuchia và Trung Quốc đang đặt ra những báo
động cho Việt Nam, đặc biệt liên quan đến căn cứ quân sự Ream.
Việc hai
tàu hải quân Trung Quốc hiện diện tại Ream trong một thời gian dài càng làm xuất
hiện những quan ngại về một hợp tác quân sự bí mật giữa Bắc Kinh và Phnom Penh.
Theo Trung
tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), có hai tàu Trung Quốc đã “thường
trú” tại căn cứ Ream hơn 4 tháng (12/2023 - 4/2024).
Những hình ảnh
của BlackSky, một công ty theo dõi và phân tích hình ảnh vệ tinh theo thời gian
thực, cung cấp độc quyền cho BBC News Tiếng Việt thậm chí còn cho thấy hai tàu
chiến này vẫn hiện diện tại Ream vào những tháng sau đó từ tháng 5 đến tháng
6/2024.
Chuyến đi của
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đến Campuchia hôm 4/6, và thông
tin từ cựu Thủ tướng Hun Sen rằng ông đã gặp Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung
ương Mỹ (CIA) William Burns tại Phnom Penh trong khoảng thời gian này, càng cho
thấy mối quan tâm đặc biệt của Washington đến quan hệ giữa Campuchia và Trung
Quốc.
Trong tất cả
những chuyển động ấy, căn cứ quân sự Ream luôn là một chủ đề trọng tâm.
Nằm ngay cửa
ngỏ Vịnh Thái Lan, căn cứ Ream của Campuchia chỉ cách đảo Phú Quốc của Việt Nam
khoảng 30 km về hướng tây bắc.
BBC News Tiếng
Việt đã email đến Bộ Quốc phòng Campuchia để có tuyên bố chính thức về Ream từ
ngày 1/4 nhưng cho đến nay chưa nhận được câu trả lời.
Diễn biến
chính tại Ream từ năm 2019 đến nay
Căn cứ quân
sự Ream của Campuchia thay đổi như thế nào từ năm 2022 đến nay?
Mỹ trước
đây từng giúp phát triển căn cứ Ream. Tuy nhiên, vào năm 2020, Campuchia đã phá
dỡ một tòa nhà an ninh hàng hải do Mỹ xây ở căn cứ này để dọn đường cho Trung
Quốc xây dựng.
Vào thời điểm
đó, giới chức Mỹ trả lời trên báo Wall Street Journal rằng họ đã có được một bản
thảo về thỏa thuận giữa Campuchia và Trung Quốc liên quan đến việc sử dụng căn
cứ này trong tương lai.
Thỏa thuận
có nội dung cho phép lực lượng Trung Quốc sử dụng một nửa phía bắc của căn cứ
Ream trong thời gian 30 năm và được tự động gia hạn sau thời gian này.
Đáp lại,
ông Hun Sen khi còn làm thủ tướng vào tháng 10/2022 khẳng định:
"Về việc
tiếp cận căn cứ Ream, tôi muốn tuyên bố là chúng tôi chào đón tàu từ tất cả các
nước cập cảng hoặc đến tham gia thập trận chung với Campuchia, gồm Mỹ, Pháp,
Canada, Ấn Độ, Anh, Nhật Bản, Úc, chứ không riêng gì Trung Quốc. Việc cho rằng
Campuchia đã trao cho Trung Quốc 50 đến 90 năm độc quyền tiếp cận căn cứ này là
không có cơ sở."
Tháng
6/2021, Đại tá Marcus M. Ferrara, Tùy viên quân sự Mỹ, đã đến căn cứ Ream. Chuyến
đi này được thực hiện theo sau cuộc gặp giữa Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy
Sherman với ông Hun Sen, thủ tướng của Campuchia vào thời điểm đó.
Tuy nhiên,
Đại sứ quán Mỹ tại Phnom Penh sau đó thông báo rằng quân đội Campuchia đã không
cho Đại tá Ferrara tiếp cận đầy đủ.
Lúc bấy giờ,
người phát ngôn chính phủ Campuchia Phay Siphan đã trả lời rằng quân đội
Campuchia có quyền không cho phép việc tiếp cận bất kỳ khu vực nào để không gây
tổn hại đến an ninh quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ.
“Tại các
khu vực quân sự ở các quốc gia, người ta sẽ không cho phép bất kỳ ai xem xét từ
đầu tới cuối như xem phim được,” ông nói.
Vào ngày
8/6/2022, Campuchia đã động thổ cải tạo căn cứ Ream với sự trợ giúp từ Trung Quốc.
Phát biểu tại
lễ động thổ, Đại sứ Trung Quốc tại Campuchia Vương Văn Thiên tuyên bố dự án này
là một minh chứng về sự tôn trọng lẫn nhau và tham vấn công bằng giữa Trung Quốc
và Campuchia, tuân theo luật pháp của hai nước, luật pháp quốc tế và không nhằm
đến bất kỳ bên thứ ba nào.
Dự án này
khi đó được ông Vương khẳng định sẽ tăng cường đáng kể mức độ hiện đại hóa và
tăng cường năng lực quân sự của Campuchia để đảm bảo chủ quyền quốc gia và toàn
vẹn lãnh thổ.
Đồng thời,
ông Vương lưu ý quân đội Trung Quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ quân đội Campuchia và
thúc đẩy hợp tác quân sự của hai phía lên các tầm cao hơn.
Vào tháng
7/2022, tướng Chhum Socheat, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Campuchia, phát biểu:
“Căn cứ đã
gần hoàn tất. Chúng tôi sẽ sớm công bố. Chúng tôi đã tuyên bố là không có căn cứ
quân sự gì của Trung Quốc tại đây – chúng tôi chỉ đang hiện đại hóa căn cứ
này.”
Thời gian gần
đây (năm 2023 và 2024), đã có ít nhất hai tàu chiến Trung Quốc xuất hiện tại
căn cứ quân sự Ream của Campuchia.
Báo Nikkei
Asia vào ngày 20/3 cho biết hai tàu Trung Quốc đã neo đậu trong thời gian dài tại
Ream. Theo hình ảnh mà Nikkei Asia có được thì con tàu cập cảng ở Ream có thể
là tàu hộ vệ lớp Giang Đảo Type 056, mang quốc kỳ Trung Quốc và cờ của Quân Giải
phóng nhân dân Trung Hoa (PLA).
Trước đó,
vào ngày 3/12/2023, trên Facebook, Bộ trưởng Quốc phòng Campuchia Tea Seiha,
cùng với cha mình là cựu Bộ trưởng Quốc phòng Tea Banh, đã chia sẻ thông tin và
hình ảnh chuyến thăm của họ tới các tàu chiến của Trung Quốc neo tại căn cứ
Ream.
Trợ lý Ngoại
trưởng Mỹ Daniel Kritenbrink vào ngày 7/3 đã bày tỏ quan ngại về
quân cảng Ream.
"Mỹ và
một số quốc gia trong khu vực đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về mục đích, tính chất
và phạm vi xây dựng xung quanh căn cứ hải quân [Ream], cũng như vai trò của
quân đội Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trong quá trình này và trong việc sử dụng
cơ sở này trong tương lai,” ông Kritenbrink nói.
Một báo cáo
ngày 18/4/2024 của CSIS có ảnh vệ tinh cho thấy hai tàu hải quân Trung Quốc đã
neo đậu tại căn cứ Ream trong hơn 4 tháng (tháng 12/2023 đến tháng 4/2024), tại
một bến tàu mới do Trung Quốc tài trợ và được hoàn tất vào năm 2023.
Gregory B
Poling, Giám đốc chương trình Đông Nam Á từ CSIS, giải thích trên báo Nikkei
Asia:
"Nếu
ghé thăm hoặc tập trận thì sẽ không lưu lại trong 5 tháng. Vậy nên đây có thể
là việc triển khai luân phiên hoặc lâu dài.
"Điều
này có nghĩa là có thể có quân nhân Trung Quốc trú đóng tại căn cứ này trong 5
tháng qua. Đây là điều đáng chú ý vì Campuchia luôn nhấn mạnh Ream không phải
là một căn cứ của Trung Quốc và bất kỳ ai cũng có thể sử dụng. Ấy thế mà, đến
nay có thể nói là chỉ có một bên được sử dụng."
Có một chi
tiết đáng lưu ý là hồi tháng 2/2024, hai tàu khu trục của Lực lượng Phòng vệ Biển
Nhật Bản đã cập cảng tự trị Sihanoukville thay vì Ream trong 2 ngày, theo báo
Khmer Times.
Mới đây, cuộc
tập trận Rồng Vàng lần thứ 6 kéo dài 15 ngày (16 - 30/5) đã diễn ra tại Trung
tâm Huấn luyện Cảnh sát Quân sự tại tỉnh Kampong Chhnang và Căn cứ Hải quân
Ream Preah ở tỉnh Sihanoukville (Campuchia) với sự tham gia của hơn 2.000 quân
nhân.
Trung Quốc
cho biết hải quân hai nước đã cùng tiến hành diễn tập bắn đạn thật trên vùng biển
gần cảng tự trị Sihanoukville.
Theo AP
News thì hai nước đã có những hoạt động hàng hải gần căn cứ Ream.
Bộ trưởng
Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin đã đến Campuchia vào ngày 4/6 và giới quan sát nhận
định Ream chắc chắn nằm trong chương trình nghị sự.
Cũng trong
khoảng thời gian này, cựu Thủ tướng Hun Sen nói rằng Giám đốc CIA William Burns
đã đến Campuchia ngày 2/6. Phía Mỹ đến nay chưa xác nhận. Nhưng nếu chuyến đi
đã diễn ra thì, theo ông David Hutt từ Viện Trung Âu về Nghiên cứu châu Á
(CEIAS), căn cứ Ream chắc chắn đã được bàn đến.
Nhận xét
Đăng nhận xét